Hamilelikte Hemoroid: Neden Olur, Gebelikte ve Doğum Sonrası Ne Yapılır?

Kliniğimizde gebe hastalarımız söze çoğu zaman özür dileyerek başlar. "Kusura bakmayın, böyle bir şeyle geldim" derler. Oysa ortada özür dilenecek bir şey yok. Hamilelikte hemoroid çok yaygındır. Gebelik takibinin doğal bir konusu sayılmalıdır. Her iki gebeden birine yakınında görülür. Doğru yönetilirse gebeliğinizin tadını kaçırmadan atlatılır.

Gebelikte Hemoroid Neden Bu Kadar Sık Görülür?

Üç neden aynı anda çalışır. Birincisi progesteron hormonudur. Bu hormon gebeliği korur. Ama düz kasları gevşetirken bağırsağı da yavaşlatır. Bu yüzden gebelikte kabızlık çok sık görülür. İkincisi büyüyen rahimdir. Rahim, karın içindeki toplardamarlara ve makat bölgesine her hafta biraz daha baskı yapar. Üçüncüsü çoğu gebenin aklına gelmez. Demir takviyesidir. Kansızlık için verilen demir, yan etki olarak dışkıyı sertleştirir. Kabızlık, baskı ve sert dışkı bir araya gelir. Hemoroid için en uygun ortam oluşur.

Gebelikte Hangi Belirtiler Normaldir?

Belirtiler gebelik dışındakiyle aynıdır. Dışkılamada parlak kırmızı kanama olur. Kaşıntı olur. Ele gelen hassas bir şişlik olur. İleri evrede sarkma hissi eklenir. Şikâyetler özellikle son üç ayda artar. İki durumda ise "normaldir" demeden muayene isteriz. Birincisi kanamanın tekrarlamasıdır. Gebelikte her kanama dikkatle ele alınır. İkincisi aniden büyüyen mor, sert ve çok ağrılı şişliktir. Bu, pıhtılaşmış dış hemoroid olabilir. Gebelikte bile lokal anesteziyle güvenle rahatlatılabilir.

Gebelikte Güvenli Yönetim

Neyse ki en etkili önlemlerin hepsi gebelikte serbesttir. Ilık oturma banyosu yapın. Günde 2-3 kez, 10-15 dakika yeterlidir. Hem güvenlidir hem hemen rahatlatır. Lif ve su düzeni kurun. Sebze, meyve ve tam tahıl yiyin. Günde 2 litreden fazla su için. Bunlar zaten gebelik beslenmesinin parçasıdır. Demir takviyesi kabızlık yaptıysa kadın doğum hekiminizle konuşun. İlacın şekli ya da dozu değişebilir. Kendi kararınızla kesmeyin. Sol yana yatın. Bu duruş, rahmin ana toplardamara baskısını azaltır. Hem bebeğin dolaşımına hem hemoroide iyi gelir. Uzun ayakta durmayı ve uzun oturmayı kısa yürüyüşlerle bölün. Kegel egzersizleri bölge dolaşımını destekler.

İlaç ve krem konusunda tek kural vardır. Gebelikte hiçbir krem, fitil ya da ağrı kesici kendi kararınızla kullanılmaz. Bazı ürünler gebelikte güvenli kabul edilir. Ama hangisinin, hangi dönemde, ne kadar süre kullanılacağına hekiminizle birlikte karar verin. İnternet tariflerinden uzak durun. Sarımsak ve sirke gibi şeyler cildi yakar. Bunları hiçbir dönemde kullanmayın.

Hemoroid Doğuma Engel mi?

Hayır. Hemoroid tek başına normal doğuma engel değildir. Sezaryen nedeni de değildir. Doğumun ıkınma evresi var olan hemoroidi geçici olarak büyütebilir. Bunu önceden bilmek doğum sonrası panik yaşamanızı önler. Doğum şekline her zaman kadın doğum hekiminiz karar verir. Hemoroid bu kararda tek başına belirleyici değildir. Konunun ayrıntısı hemoroid ve doğum yazısında.

Doğumdan Sonra Hemoroid Nasıl Seyreder?

Doğumdan sonraki ilk haftalarda hemoroid şikâyetleri sık görülür. Loğusalıkta buna emzirmenin sıvı ihtiyacı ve doğum yorgunluğu eklenir. Sabırlı olun. Rahim küçülünce baskı ortadan kalkar. Şikâyetlerin önemli kısmı 2-3 ay içinde kendiliğinden geriler. Ev önlemlerini loğusalıkta da sürdürün. Banyo, lif ve su düzenine devam edin. Emzirme döneminde de krem ve ilaç kararını hekimle verin.

Bazı memeler ise gerilemez. Ele gelir ve yaşam kalitesini bozar. İşte o zaman kalıcı çözümün tam zamanıdır. Lazerle hemoroid tedavisi günübirliktir. Emziren annelerde planlamayla güvenle uygulanır. Kısa bir süt sağma ve bekleme dönemi yeterli olur. "Bebek büyüsün de" diye yıllarca ertelemeyin. Şikâyeti süren annelerin ikinci gebeliğe aynı sorunla girmesi çok sık gördüğüm bir durumdur.

Sık Sorulan Sorular

Gebelikte hemoroid bebeğe zarar verir mi?

Hayır. Hemoroid tamamen bölgesel bir damar sorunudur. Bebeğe, plasentaya ya da gebeliğin gidişine etkisi yoktur.

Gebelikte hemoroid ameliyatı/lazeri yapılır mı?

Planlı işlemler doğum sonrasına bırakılır. Tek istisna çok ağrılı pıhtılaşmış dış hemoroiddir. Bu durumda lokal anesteziyle küçük bir müdahale gebelikte de güvenle yapılabilir.

Doğum sonrası ne zaman muayeneye gelmeliyim?

Şikâyetiniz sürüyorsa loğusalık sonrası en uygun dönemdir. Loğusalık ilk 6-8 haftadır. Kanama, sertlik ya da büyüyen şişlik varsa beklemeden gelin.

Her gebelikte tekrarlar mı?

Yatkınlık varsa sonraki gebelikte tekrar görülme ihtimali yüksektir. İki gebelik arasında kalıcı tedavi olun. Kabızlık düzeninizi de oturtun. Böylece ikinci gebelik çok daha rahat geçer.

Kaynaklar

• American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), acog.org
• American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS), fascrs.org
• NHS — Piles in pregnancy, Piles in pregnancy

Gebelikte de doğum sonrasında da yalnız değilsiniz. Planı birlikte kuralım: 444 8 623, Op. Dr. Yasir Gözü.