Hemoroid Evde Tedavi Edilir mi? Hangi Evrede Mümkün, Ne Zaman Değil?

Hastalarımızın internette en çok araştırdığı soru budur. Cevabım sizi şaşırtabilir. Evet, hemoroid bazı durumlarda evde tedavi edilir. Bunu bir cerrahın yazması tuhaf gelebilir. Ama gerçek şudur. Erken evre hemoroidde en etkili tedavi yaşam düzeninizdir. Önemli olan şu ayrımı yapmaktır. Hangi durum evde çözülür? Hangi durum küçük bir işlemle tedavi gerektirir? Bu yazı tam olarak bu ayrımı öğretecek.

Hemoroid Neden Olur?

Makat kanalındaki damar yastıkçıkları hepimizde vardır. Görevleri de vardır. Kanalı yumuşakça kapatırlar. Sorun, bu yastıkçıkların sürekli basınç altında genişlemesidir. Kabızlıkla ıkınmak buna yol açar. Klozette telefonla geçen uzun dakikalar da öyle. Hareketsiz masa başı yaşam, ağır kaldırma ve gebelik de eklenir. Yani hemoroid çoğu hastada yanlış alışkanlıklarla gelişir. Alışkanlıklar düzelirse hastalık da geriletilebilir.

Evde Düzelme Şansı Hangi Evrede Gerçek?

Kabaca dört evre vardır. Evre 1 dışarıdan görünmez. Ara ara kanatır. Evre 2 ıkınmayla sarkar ve kendiliğinden içeri girer. Bu iki evrede doğru ev bakımı çok işe yarar. Çoğu hastada şikâyetler aylar içinde neredeyse sıfıra iner. Evre 3'te memeyi elle itmek gerekir. Evre 4'te meme sürekli dışarıdadır. Bu iki evre farklıdır. Ev bakımı ancak rahatlık sağlar. Yapısal sarkma geri dönmez. Ele gelen kalıcı dış memeler ve pıhtılaşmış şişlikler de aynı gruptadır.

Dört Adımlı Evde Tedavi Protokolü

Birinci adım lif ve sudur. Günde 25-30 gram lif alın. Sebze, meyve, tam tahıl ve kuru baklagil yiyin. Yetmezse psyllium takviyesi eklenebilir. En az 2 litre su için. Hedef basittir. Ikınmadan, tek seferde, yumuşak dışkı yapmak. Kabızlık çözülmeden diğer önlemler yeterli olmaz. İkinci adım oturma banyosudur. Ilık suda 10-15 dakika oturun. Günde 2-3 kez yapın. Hem ağrıyı alır hem bölgenin dolaşımını düzeltir. Üçüncü adım tuvalet düzenidir. Klozette en fazla 5 dakika kalın. Telefonu tuvalete götürmeyin. Dışkı gelmiyorsa kalkın. İhtiyacı ertelemek de zorlamak da aynı derecede zararlıdır. Dördüncü adım harekettir. Uzun oturuşları saat başı bölün. Günde yarım saat yürüyün. Yürüyüş bağırsağı en doğal yoldan çalıştırır.

Bu programın gerçekçi bir hedefi var. Evre 1-2'de düzenli uygulanırsa 4-8 hafta içinde kanama ve rahatsızlık belirgin azalır. Azalmıyorsa evreniz düşündüğünüzden ileridedir. Muayene zamanı gelmiştir.

Krem, Fitil ve İlaçlardan Gerçekçi Beklentiler

Eczane ürünleri iki işi iyi yapar. Alevli dönemde yanma ve kaşıntıyı yatıştırır. Ödemi de kısmen azaltır. Yapamadıkları şey ise genişlemiş damarı eski hâline döndürmektir. Kremle küçülen şişlik çoğunlukla zaten ödemdi. İki uyarım var. Kortizon içeren kremleri bir haftadan uzun kullanmayın. Bu kremler cildi inceltir ve durumu kötüleştirir. Aylarca krem değiştirerek tanıyı da geciktirmeyin. Kanatan her şey basur değildir.

İşe Yarayan ve Yaramayan Doğal Yöntemler

İşe yarayanları yukarıda saydım. Lif, su, banyo ve hareket zaten doğal tedavinin ta kendisidir. İnternetteki diğer önerilere gelince. Bölgeye sürülen sarımsak, sirke, karbonat ve diş macunu cildi yakar. "Bitkisel hemoroid merhemleri"nin içeriği belirsizdir. Klozete konan buz kalıbı doku hasarı yapar. Kural aynıdır. Hekim önermediği hiçbir şeyi bölgeye sürmeyin. Ağızdan alınan bitki çayları zararsızdır. Ama etkileri dolaylıdır. Kabızlığı azaltarak yardım ederler.

Kanamayı Her Zaman Ciddiye Alın

Bu yazının en önemli bölümü budur. Makattan kanama görünce "basurumdur" demek çoğu zaman doğru çıkar. Ama her zaman değil. Bağırsağın daha yukarısından gelen kanamalar da kendini aynı şekilde gösterebilir. Şu durumlarda mutlaka muayene olun. 40 yaş üstünde ilk kez kanama gördüyseniz. Dışkı alışkanlığınız değiştiyse. Ailede bağırsak kanseri öyküsü varsa. Kanama koyu renkliyse. Kilo kaybı ya da halsizlik varsa. Muayenede hemoroid çıkarsa sorun kolayca çözülür. Ama bunu tahminle değil, bakarak söyleyelim.

Evde Geçmeyen Hemoroidde Ameliyatsız Seçenekler

Evre ilerlemişse moralinizi bozmayın. "Ameliyat" deyince akla gelen zorlu süreç, hemoroid tedavisinde artık büyük ölçüde geride kaldı. Lazerle hemoroid tedavisi uygun hastalarda kesisiz ve dikişsizdir. Günübirlik yapılır. Hastaların çoğu ertesi gün işine döner. Hangi evreye hangi yöntemin uyduğunu tedavi sayfasında anlattık.

Sık Sorulan Sorular

Evde tedaviyle hemoroid tamamen yok olur mu?

Erken evrede şikâyetler tamamen durabilir. Yıllarca sessiz kalabilir. Günlük yaşamda iyileşme budur. Ama yapısal olarak genişlemiş ileri evre yastıkçıklar kendiliğinden eski hâline dönmez.

Ne kadar denedikten sonra pes edip gelmeliyim?

Düzenli ev bakımına rağmen 4-8 haftada belirgin düzelme yoksa muayene vakti gelmiştir. Bu sürede kanama tekrarlıyorsa da gelin. Ağrılı sert şişlik ve ateş varsa hiç beklemeyin.

Hangi yiyecekler kaçınılmalı?

Kesin bir yasak listesi yoktur. Acı ve baharat alevli dönemde yanmayı artırabilir. O dönemde azaltın. Asıl önemli olan eklenecekler listesidir. Sebze, meyve, tam tahıl ve su ekleyin.

Simit (halka) minder işe yarar mı?

Kısa süreli oturuşta rahatlık sağlayabilir. Ama uzun vadede bölge basıncını artırabileceği düşünülür. Bu yüzden sürekli kullanımını önermeyiz. En doğrusu sık sık ayağa kalkmaktır.

Kaynaklar

• American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS) — Hemoroid Klinik Uygulama Kılavuzu, fascrs.org
• NHS — Piles (Haemorrhoids) hasta bilgilendirmesi, nhs.uk
• T.C. Sağlık Bakanlığı, saglik.gov.tr
• Türk Kolon ve Rektum Cerrahisi Derneği, tkrcd.org.tr

Evrenizi netleştirmek on dakikalık muayene işidir. Sonrası zaten kolaydır: 444 8 623, Op. Dr. Yasir Gözü.