Anal Fissür Belirtileri: Bıçak Gibi Ağrı, Kağıtta Kan ve Nöbetçi Meme

Bazı hastalıkların tanısı için tahlil gerekir. Bazıları için film gerekir. Fissürde ise çoğu zaman hastanın iki cümlesi yeter. "Tuvalette bıçak saplanıyor gibi oluyor. Sonra saatlerce içim yanıyor." Bu tarifi duyduğumda, daha muayeneden önce tanının büyük kısmı konmuş olur. Şimdi o tarifin parçalarını tek tek anlatacağım. Böylece hem kendi durumunuzu tanırsınız. Hem de fissürü benzer hastalıklardan ayırabilirsiniz.

1. Keskin Dışkılama Ağrısı

Fissür ağrısının kendine has bir özelliği vardır. Dışkının geçtiği anda başlar. Keskin, batıcı ve kesici bir ağrıdır. Hastalar bunu hep "bıçak saplanması" diye anlatır. Bu ağrı çok caydırıcıdır. Hastaların çoğu tuvaletini ertelemeye başlar. Erteleme dışkıyı sertleştirir. Sert dışkı da yarayı derinleştirir. Fissürün kısır döngüsünün davranış ayağı budur. Bu döngünün kırılması gerekir.

2. Saatler Süren Artçı Yanma

Keskin ağrı geçtikten sonra ikinci tip ağrı başlar. Derinden gelen, yanıcı ve zonklayıcı bir sızıdır. Bazen 15 dakika sürer. Bazen yarım gün devam eder. Bunun kaynağı yaranın kendisi değildir. İç kas halkasının spazmıdır. Kas kasıldıkça ağrı sürer. Yaranın kanlanması da azalır. Anal fissür rehberinde anlattığım kısır döngü tam olarak budur. Ilık oturma banyosu fissürde bu yüzden çok işe yarar. Spazmı çözer ve artçı ağrıyı keser.

3. Kâğıtta Az ve Parlak Kan

Fissürde kanama genellikle azdır. Kâğıtta iz görülür. Dışkının üzerinde ince bir çizgi olabilir. Klozete nadiren birkaç damla düşer. Renk her zaman parlak kırmızıdır. Çünkü yara makat girişindedir ve kan tazedir. Bol ve damlayan kanama fissürden çok hemoroidi düşündürür. Koyu ya da dışkıya karışmış kan ise daha yukarıdaki bağırsağı düşündürür. Bu durum mutlaka araştırılır.

Nöbetçi Meme Nedir?

Haftalar, hatta aylar süren çatlaklarda yaranın hemen dış kenarında küçük bir deri kabartısı belirir. Tıptaki adı nöbetçi memedir (sentinel tag). Bu kabartı, vücudun yara kenarını onarma çabasıyla oluşur. Kendisi zararsızdır. Ama iki önemli anlamı vardır. Birincisi, hastalar onu çoğu zaman "basur" sanır. Yanlış kremlerle aylar kaybederler. İkincisi, bu kabartı çatlağın kronikleştiğini gösterir. Yani yara artık kendiliğinden zor iyileşir.

Fissür mü, Başka Bir Hastalık mı?

	Anal fissür	Hemoroid	Anal fistül
Baskın şikâyet	Keskin AĞRI	Ağrısız kanama	Kokulu akıntı
Kanama	Az, kâğıtta, parlak	Daha bol, damlar	Az, akıntıya karışık
Zamanlama	Dışkılamayla tetiklenir	Dışkılamada, ağrısız	Süreklilik gösterir
Ele gelen	Nöbetçi meme (kenarda)	Yumuşak meme	Ciltte delik ve sertlik

Fissür en çok hemoroidle karışır. Pratik kural şudur. Ağrı baskınsa fissür, kanama baskınsa hemoroid ihtimali öndedir. Kesin ayrımı muayene yapar. Şunu da hatırlatalım. Fissürün akut döneminde muayene nazik yapılır.

Hangi Belirtiler Başka Hastalığı Düşündürür?

Bazı belirtiler fissüre uymaz. Bunlar ayrıca değerlendirilir. Kötü kokulu, iltihaplı akıntı fistül ağzını düşündürür. Zonklayarak büyüyen şişlik ve ateş apse işareti olabilir. Koyu ve bol kanama ya da dışkı düzeninde değişiklik varsa üst bağırsak araştırılır. Orta hat dışında ya da birden çok çatlak varsa Crohn gibi hastalıklar taranır. Belirtileri net olmayan her durumda kural aynıdır. Tahminle değil, muayeneyle karar verilir.

Sık Sorulan Sorular

Ağrı var ama kanama hiç yok, fissür olabilir mi?

Olabilir. Kanama her dışkılamada olmak zorunda değildir. Tipik keskin ağrı ve ardından gelen yanma düzeni, kanama olmasa da fissürü düşündürür.

Belirtiler dönem dönem kayboluyor, iyileşiyor muyum?

Fissürde kısmen iyileşme ve yeniden yırtılma döngüsü tipiktir. Dışkının yumuşak olduğu hafta şikâyet azalır. Kabız olunan gün yeniden alevlenir. Tuvalet ve beslenme düzeni değişmeden kalıcı iyileşme olmaz.

Nöbetçi memeyi aldırmalı mıyım?

Nöbetçi memenin kendisi zararsızdır. Asıl sorun altındaki kronik çatlaktır. Çatlak tedavi edilince meme çoğunlukla küçülür. Rahatsızlık verirse işlem sırasında düzeltilir.

Bu ağrıyla muayene olabilir miyim?

Evet. Akut fissürde muayene elle ve olabildiğince nazik yapılır. "Muayene acır" korkusuyla haftalar kaybetmeyin. Bu en gereksiz kayıptır.

Kaynaklar

• American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS) — Anal Fissür Klinik Uygulama Kılavuzu, fascrs.org
• NHS — Anal fissure, nhs.uk

Şikâyetleriniz bu yazıya benziyorsa çözüm düşündüğünüzden daha yakın olabilir: 444 8 623, Levent.