Kıl Dönmesi Belirtileri: Çukurcuklardan Apseye 3 Dönem

Kıl dönmesinin en şaşırtıcı yanı şudur. İki çok farklı hasta aynı hastalığı taşıyabilir. Biri yıllardır farkında bile değildir. Öbürü üç gündür oturamıyordur. Aradaki fark hastalığın dönemidir. Belirtileri doğru okursanız hangi dönemde olduğunuzu siz de anlarsınız. Ama bu bilgi karar için değil, hazırlık içindir. Karar yine muayenenin işidir.

Sessiz Dönem Belirtisi: Çukurcuklar

Kuyruk sokumu oluğunda bir ya da birkaç milimetrelik delikler olur. Çoğu zaman duşta fark edilir. Bazen de bir yakınınız görür. Bazen içinden birkaç kıl ucu görünür. Uzun oturuşlarda hafif bir hassasiyet olabilir. Bu dönem hastalığın "kurulu ama çalışmayan" hâlidir. Panik gerektirmez. Ama iki şey için en doğru zamandır. Koruyucu düzeni başlatın. Bir kez de muayene olun. Çünkü bir sonraki dönem haber vermeden gelir.

Apse Dönemi Belirtileri

Tablo günler içinde oluşur. Kuyruk sokumunda giderek büyüyen şişlik olur. Gerginlik, kızarıklık ve zonklayıcı ağrı eklenir. Oturmak çok zorlaşır. Hastalar arabaya yan oturur. Toplantıyı ayakta geçirmeye çalışır. Bunun nedeni biriken iltihabın dışarı çıkmak istemesidir. İki şekilde sonuçlanır. Ya kontrolsüz şekilde kendiliğinden patlar. Ya da hekim dakikalar süren bir drenajla boşaltır ve hasta rahatlar. Tercihiniz ikincisi olsun. Şu iki durum varsa acile gidin. 38°C üzeri ateş varsa. Kızarıklık çevreye hızla yayılıyorsa. Bu, iltihabın sınırı aştığını gösterir.

Kronik Dönem: Sızdıran Tünel

Apse patlamış ya da boşaltılmıştır. Rahatlama gelmiştir. Ama sorun bitmemiştir. Haftalar, hatta aylar içinde şu tablo başlar. İç çamaşırında ara ara kanlı ya da sarı leke olur. Bölgede kötü koku olur. Ara ara hafif şişip inen bir hassasiyet görülür. Bu, cilt altında oluşmuş tünelin sızıntısıdır. Kendiliğinden kapanmaz. Kronik dönemin belirtisi şiddetli değildir. Tehlikesi de tam olarak budur. Hasta aylarca "idare ederiz" diye bekler. Oysa bu dönem kalıcı çözümün tam zamanıdır. Uygun vakada lazerle kesisiz tedavi yapılabilir.

Bu Belirtiler Başka Ne Olabilir?

Kuyruk sokumu bölgesinin tek hastalığı kıl dönmesi değildir. Düşmeyle başlayan ve oturunca artan ağrı farklı bir şey olabilir. Bu, kuyruk sokumu zedelenmesini (koksidini) düşündürür. Makata yakın ağrılı şişlik perianal apseyi düşündürür. Kokulu akıntı fistülü düşündürebilir. Ayırıcı tanının tamamını kuyruk sokumu ağrısı rehberinde yazdık. Belirtiniz oradaki tablolara daha çok benziyorsa şaşırmayın. İkisi sık karışır.

Sık Sorulan Sorular

Ağrısız akıntı önemsiz midir?

Değildir. Ağrının olmaması tünelin rahatça sızdırdığını gösterir. İyileştiğini göstermez. Tekrarlayan her akıntı hastalığın kronikleştiğini gösterir. Değerlendirme gerekir.

Şişlik kendiliğinden patladı ve rahatladım. Bitti mi?

Muhtemelen hayır. Kontrolsüz patlayan apselerin önemli kısmı arkada tünel bırakır. Birkaç hafta içinde akıntı ya da yeni şişlikle geri döner. En doğrusu, patlama sonrası sakin dönemde muayene olmaktır.

Belirtiler gençken vardı, yıllardır yok. Kurtuldum mu?

Mümkün. Yaş ilerledikçe (özellikle 40 sonrası) hastalığın şiddeti genellikle söner. Yıllardır tamamen sessizse ve delikler kuruysa, izlem yeterli olabilir.

Muayenede ne yapılıyor?

Kısa ve nazik bir muayene yapılır. Oluktaki delikler ve varsa akıntı değerlendirilir. Tanı çoğu vakada saniyeler içinde konur. Hazırlık gerekmez. İşlem değil, yalnızca muayene yapılır.

Kaynaklar

• American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS) — Pilonidal Hastalık Klinik Uygulama Kılavuzu, fascrs.org
• NHS — Pilonidal sinus, nhs.uk
• T.C. Sağlık Bakanlığı, saglik.gov.tr

Belirtinizin dönemini birlikte netleştirelim. Erken dönem her zaman kolay dönemdir: 444 8 623, Levent.