Rektal Kanama Nedir?

Yazan ve Derleyen: Op. Dr. Yasir Gözü

İçindekiler

• Rektal Kanama Nedir
• Rektal Kanama Nedenleri
• Belirtiler ve Kanın Rengi
• Tanı Süreci
• Tedavi Yaklaşımları
• Ne Zaman Acil Değerlendirme Gerekir
• Kesinlikle Yapılmaması Gerekenler
• Doktora Ne Zaman Gidilmelidir
• Sıkça Sorulan Sorular

Rektal Kanama Nedir

Rektal kanama; rektum, anüs veya kolonun alt bölümlerinden köken alan ve dışkı ile birlikte ya da bağımsız olarak gözlenen kanama durumudur. Hekimlik pratiğinde sık karşılaşılan bir bulgu olmakla birlikte, altta yatan nedenin doğru saptanması tedavi başarısı açısından belirleyicidir. Hastaların büyük bir kısmında neden basit perianal hastalıklarken, az bir kısmında kolorektal patolojiler söz konusudur. Bu nedenle kendi kendine teşhis yerine proktoloji bakışıyla muayene önerilir; kapsamlı bir proktoloji muayenesi ayırıcı tanıyı kolaylaştırır.

Rektal Kanama Nedenleri

Erişkinde makattan kan gelmesi şikâyetinin başlıca nedenleri şunlardır:

• Hemoroidal hastalık: Anal kanaldaki damar yastıkçıklarının genişlemesine bağlı, sıklıkla taze kırmızı, ağrısız kanama yapar.
• Anal fissür: Anüs girişindeki yırtık nedeniyle dışkılama sırasında keskin ağrı ve damlama tarzı kanama görülür. Detay için makat çatlağı tedavisi sayfasına göz atılabilir.
• Divertiküler hastalık: Kolon duvarındaki ceplerin kanaması, genellikle ağrısız ancak miktarca fazla olabilir.
• İnflamatuvar bağırsak hastalıkları: Ülseratif kolit ve Crohn hastalığında kan, mukus ve ishal birlikteliği görülebilir.
• Kolorektal polip ve kanser: Özellikle 45 yaş üzerinde, demir eksikliği anemisi veya bağırsak alışkanlığı değişikliğiyle birlikte görülen kanamalar bu açıdan değerlendirilmelidir.
• Perianal lezyonlar: Cilt etiketleri, makattan çıkan et parçası ve genital siğiller kanamalı olabilir.
• Enfeksiyöz koliter: Bakteriyel veya parazitik enfeksiyonlar dışkıda kan ve mukusa yol açabilir.

Belirtiler ve Kanın Rengi

Kanın rengi ve niteliği, kanama kaynağı hakkında ön fikir verir.

Bulgu	Olası Kaynak	Eşlik Eden Belirti
Parlak kırmızı, dışkı yüzeyinde	Hemoroid, anal fissür	Kaşıntı, ağrı, sızlama
Koyu kırmızı, dışkıyla karışmış	Kolon orta-üst bölüm	Karın ağrısı, ishal
Siyah, katran kıvamında (melena)	Üst sindirim sistemi	Mide ağrısı, bulantı
Mukuslu, kanlı dışkı	İBH, enfeksiyöz kolit	Ateş, kilo kaybı
Pıhtılı, bol miktarda	Divertiküler kanama	Halsizlik, baş dönmesi

Tanı Süreci

Tanıda ilk basamak ayrıntılı öykü ve fizik muayenedir. Anoskopi ve rektosigmoidoskopi ile alt rektum incelenir. Risk faktörü taşıyan veya 45 yaş üzeri hastalarda kolonoskopi standart yaklaşımdır. Demir eksikliği anemisi varlığında dışkıda gizli kan testi, tam kan sayımı ve gerektiğinde üst sistem endoskopisi planlanır. Perianal muayenede dış hemoroid, fissür, fistül ve cilt lezyonları değerlendirilir; evde rahatlama önlemleri için dış hemoroid evde nasıl geçer içeriği yardımcı olabilir.

Tedavi Yaklaşımları

Tedavi tamamen altta yatan nedene yöneliktir. Hemoroidal kanamalarda yaşam tarzı düzenlemesi, lif desteği, topikal tedaviler ve seçilmiş hastalarda lastik bant ligasyonu, lazer ya da cerrahi seçenekler değerlendirilir. Anal fissürde kalsiyum kanal blokeri kremler, botulinum toksini ve dirençli olgularda lateral internal sfinkterotomi gündeme gelir. İBH’de medikal tedavi, divertiküler kanamada endoskopik veya anjiyografik girişim, polip ve kolorektal kanserde onkolojik cerrahi tedavi protokolleri uygulanır. Rektal kanama tedavisi sayfasında tedavi seçenekleri ayrıntılı ele alınmıştır. HPV ilişkili lezyonlarda genital siğil tedavisi ve nadiren karışan pilonidal hastalıkta kıl dönmesi tedavisi ayrı planlanır.

Ne Zaman Acil Değerlendirme Gerekir

• Bol miktarda, pıhtılı veya devam eden kanama
• Baş dönmesi, çarpıntı, bayılma hissi, soluk cilt
• Siyah, katran benzeri dışkı
• Karın ağrısı, ateş, ısrarlı ishal eşliğinde kanama
• Bilinen kanama bozukluğu veya antikoagülan kullanımı
• Kilo kaybı, iştahsızlık, bağırsak alışkanlığında belirgin değişiklik

Kesinlikle Yapılmaması Gerekenler

• Kanamayı “her zamanki hemoroid” diye geçiştirmek ve muayeneyi ertelemek
• İnternette okunan reçetesiz ilaçlarla kendi kendine tedavi denemek
• Dışkılama sırasında uzun süre ıkınmak ve klozette uzun oturmak
• Lif ve sıvı tüketimini azaltarak kabızlığı şiddetlendirmek
• Aspirin ve kan sulandırıcıları hekime danışmadan değiştirmek
• 45 yaş üzerinde tarama kolonoskopisini ihmal etmek

Doktora Ne Zaman Gidilmelidir

Rektal kanama, miktarı az dahi olsa bir kez gözlendiğinde hekim değerlendirmesi önerilir. Tekrarlayan kanama, anemi belirtileri, Genel makat hastalıklarına ilişkin makat hastalıkları tedavisi sayfası da bilgi sağlayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

+Tuvalet kâğıdında kan görmek tehlikeli midir?

Az miktarda parlak kırmızı kan çoğunlukla hemoroid veya fissürle ilgilidir; ancak tekrarlayan veya artan kanamalar mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.

+Rektal kanama her zaman kanser belirtisi midir?

Hayır. Rektal kanamaların büyük çoğunluğu iyi huylu nedenlerden kaynaklanır. Yine de kolorektal kanser ayırıcı tanıda yer aldığından muayene şarttır.

+Siyah dışkı ne anlama gelir?

Melena adı verilen siyah, katran kıvamlı dışkı üst sindirim sistemi kanaması habercisi olabilir ve acil değerlendirme gerektirir.

+Kanama kendiliğinden durdu, yine de muayene gerekir mi?

Evet. Kanamanın kaynağının saptanması, ileride tekrar etmesini önlemek ve ciddi nedenleri dışlamak açısından önemlidir.

+Hangi tetkik gerekir?

Klinik tabloya göre anoskopi, rektoskopi veya kolonoskopi planlanabilir. Ek olarak tam kan sayımı ve dışkıda gizli kan testi istenebilir.

+Kabızlık rektal kanamayı tetikler mi?

Evet. Sert dışkı, ıkınma ve uzun süreli klozet oturuşları hem hemoroid hem de fissür kaynaklı kanamayı kolaylaştırır.

+Gebelikte makattan kan gelmesi normal midir?

Gebelikte hemoroide bağlı kanama sık görülür; ancak normal kabul edilmez ve hekim kontrolünde değerlendirilmelidir.

+Lazer tedavisi rektal kanamada uygun mu?

Hemoroide bağlı uygun olgularda lazer tedavisi tercih edilebilir. Karar, hekim muayenesi ve hastalığın evresine göre verilir.

+Evde ne yapılabilir?

Lifli beslenme, yeterli sıvı alımı, ılık oturma banyoları ve ıkınmadan kaçınma yardımcı olur; ancak bu önlemler muayenenin yerini tutmaz.

Randevu ve İletişim

Rektal kanama şikâyetiniz varsa değerlendirmeyi geciktirmeyin. Op. Dr. Yasir Gözü kliniğinde proktoloji muayenesi ve gerekli tetkikler aynı seansta planlanabilir.

Telefon: 0 (212) 550 81 93
Randevu: https://www.yasirgozu.com/iletisim/