Anal Fistül Tedavisi

Fistül oluşumunun bir nedeni, apsenin uzun süre iyileşmemesidir. Apseler, dışkı veya idrar gibi vücut sıvılarıyla sürekli dolabilir ve bu durum iyileşmeyi engelleyebilir. Nihayetinde apse, cilde, başka bir organ veya vücut boşluğuna doğru büyüyerek bir fistül oluşturabilir. Fistüllerin gelişiminde çeşitli etkenler söz konusu olmakla birlikte, en yaygın nedenler aşağıda sıralanmıştır:

• Rektovajinal fistüller, doğum sırasında meydana gelen ciddi vajinal yırtıklar ve epizyotomi kesisi enfeksiyonları sonucunda vajina ile rektum arasında oluşabilir.
• Bağırsak fistülleri, sindirim sistemi cerrahisi sonrasında ya da kanser tedavisinde uygulanan radyoterapi sonrasında gelişebilir.
• Kronik iltihaplı bağırsak hastalıkları, Crohn hastalığı veya ülseratif kolit gibi, ayrıca cinsel yolla bulaşan bazı hastalıklar, HIV ve tüberküloz da fistül oluşumuna neden olabilir.
• Kanser, doku yıkımı aracılığıyla fistül oluşumu için zemin hazırlayabilir.
• Radyoterapi, kanser tedavisi sırasında fistül oluşumuna yol açabilir.
• Modern tıbbi cihazlar, örneğin kateterler veya endoskoplar, yanlışlıkla bir organ veya damar duvarını delerek iltihaplı yaralara neden olabilir.
• Divertikülit. Kolonda bulunan küçük kese benzeri yapılarının enfeksiyonları sonucu fistüle yol açabilir.
• Hidradenitis suppurativa. Apse ve yara izine yol açan bu kronik cilt durumu, fistül oluşumunu tetikleyebilir.
• Rektal veya hemoroid ameliyatları gibi prosedürler, anüs çevresinde fistül gelişimine bağlı komplikasyonlar yaratabilir.
• Histerektomi ve sezaryen gibi cerrahiler, mesane ile vajina arasında fistül oluşumuna sebep olabilir.
• Vajinanın arka duvarında gerçekleştirilen ameliyatlar, anüsü veya rektumu etkileyen fistüllerin açılmasına neden olabilir.

Fistül belirtileri, anormal bağlantının bulunduğu yere göre değişiklik göstermektedir. Perianal fistül, anüs bölgesinde sürekli bir ağrı veya şişlik hissine yol açabilir. Bağırsak ile mesane arasındaki bir fistül ise tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarına yol açabilir. İki bağırsağın arasında oluşan fistüller ise herhangi bir belirti vermeyebilir. Fistül belirtileri arasında ağrı, ateş, hassasiyet, kaşıntı, irin ve kötü kokulu akıntı yer almaktadır. Bu belirtiler, fistülün ciddiyeti ve yerleşimi ile orantılı olarak değişkenlik göstermektedir.

Anal Fistül Belirtileri

• Anüs çevresindeki deride tahriş
• Anüs çevresinde sürekli, zonklayıcı bir ağrı; oturma, hareket etme, bağırsak hareketleri veya öksürme ile kötüleşebilir
• Anüs çevresinden kaynaklanan kötü kokulu akıntı
• Bağırsak hareketleri sırasında irin veya kan oluşumu
• Apse varlığında anüs çevresinde artan şişlik, kızarıklık ve ısı
• Bazı durumlarda bağırsak hareketlerinin kontrolünde zorluk

Fistülün ucu, anüs çevresindeki deride küçük bir delik olarak algılanabilir, ancak hastanın bunu fark etmesi zor olabilir.

Fistüller genellikle hastanın semptomları ve fizik muayenesi doğrultusunda teşhis edilmektedir. Gerekli durumlarda, BT taraması, baryum lavman, kolonoskopi, sigmoidoskopi, üst endoskopi veya fistülogram gibi görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

Fistülogram uygulamasında, fistülün içine kontrast madde enjekte edilerek röntgen görüntüleri alınır. Bu kontrast madde, fistülün filmde daha net bir şekilde görünmesini sağlamaktadır. Rektumdaki fistüller için bu işlem, lavman benzeri bir yöntemle gerçekleştirilirken, cilde açılan fistüller için açıklığa küçük bir tüp yerleştirilir. Hastanın pozisyonu değiştirilerek farklı açılardan röntgen çekimleri yapılır.

Anal fistüllerin kendiliğinden iyileşmesi mümkün değildir. Bu düşünce, hastaların vakit kaybetmelerine yol açar ve durumlarının kötüleşmesine neden olabilir. Ayrıca, ilerlemiş fistül oluşumunun çevresindeki kanser türlerini tetikleyebileceği iddia edilmektedir.

Fistül tedavisinde esas yöntem cerrahidir. Antibiyotik tedavisi yalnızca destekleyici bir rol oynar ve iyileştirici bir etkiye sahip değildir. Cerrahi müdahale, fistül yolu adı verilen uzun, iltihaplı kanalın açılması ve temizlenmesini kapsar. Bu işlem, anal sfinkterler üzerinde de etkili olabilir; etkinin derecesi, cerrahın deneyimi ve becerisine bağlıdır.

Ameliyat sırasında, anestezi altında olan hastanın anüsü bir ekartör yardımıyla açıldıktan sonra, fistülün cilt yüzeyine yakın dış açıklığından oksijenli su uygulanarak anüsün iç açıklığının yeri doğrulanır. Fistül yolunun seyri, “stile” adı verilen özel bir metal tel kullanılarak belirlenir. Ardından, ameliyat sonrası etkilenecek kas miktarı tahmin edilir ve operasyon gerçekleştirilir.

Fistül  Kompleks İse

• Mukozal ilerletme flepleri,
• Fistülotomi,
• Seton yerleştirme gibi daha karmaşık cerrahi prosedürler uygulanabilir.

Fistülogram sırasında, fistül içerisine boya enjekte edilerek röntgen alınır. Bu boyama işlemi, fistülün görüntülenmesini kolaylaştırır. Rektumdaki fistüller için sıklıkla lavmana benzer bir yöntem kullanılır. Cilde açılan fistüller için ise açıklığa küçük bir tüp yerleştirilir. Hastanın pozisyonu değiştirilerek farklı açılardan röntgen alınır.

Lazer Uygulaması

Geleneksel cerrahinin ötesinde, cerrahi olmayan tedavi seçenekleri de günümüzde bulunmaktadır. Özellikle ameliyatsız yöntemlerin en çarpıcı olanı lazer tedavisidir; bu muhteşem süreç, doğrudan fistül bölgesine etki ederek, hastalara büyük bir umut sunar. Son dönemde, anal fistül tedavisinde sıklıkla kullanılan lazer yöntemi, kasların korunmasını sağlayarak hasta konforunu artırmaktadır. Ameliyatsız lazer tedavisinde, ince uçlu bir radyal fiber, zarif bir şekilde fistülün içine yerleştirilir ve anüsün iç kısmındaki fistül kanalına yüksek enerji ile müthiş bir güç uygulanır. Bu işlem sayesinde, kanal boyunca uzanan fistül duvarı tamamen yok edilir ve böylece fistül olgusunu kökünden ortadan kaldırılmış olur. Eğer bir apse mevcutsa, ustaca bir şekilde drene edilerek rektum kaslarının korunması sağlanır. Bu heyecan verici tedaviyle, hastalar yeniden sağlıklı bir yaşama doğru adım atabilirler!

• Lazer tedavisi, konforlu ve hızlı bir tedavi seçeneği olarak öne çıkıyor!
• Hastalar, genel anesteziye ihtiyaç duymadan, lokal anestezi altında bu harika tedavi sürecine girerler.
• Ameliyat sonrası, hastaların bağırsak hareketlerini düzenlemek için uygun bir diyet önerilebilir; ayrıca kabızlık ve ishal gibi olası rahatsızlıklar için tedavi sürecine yönelik önlemler almak önemlidir.
• Uzmanlar tarafından belirlenen diyet ve tedavi yöntemlerine uymak tavsiye edilmektedir.
• Artık fistüllerin tedavisi için cerrahiden geçmek gerekmiyor; günümüzde lazer tedavisi gibi konforlu ve etkili yöntemler sayesinde başarılı sonuçlar almak mümkün!
• Lazerle yapılan fistül tedavisi, dikiş ve diğer cerrahi yöntemlere göre hastalar için son derece rahat bir alternatif sunmakta ve başarı oranı oldukça yüksek.
• İşlem sırasında ve sonrasında yaşanan ağrı ve rahatsızlık minimal düzeydedir; çünkü dikiş yapılmaması, sağlıklı dokulara zarar verilmemesi anlamına geliyor.
• Lokal anestezi altında, sadece 10 dakikada bu muazzam tedavi gerçekleştiriliyor!
• Apseli veya komplike fistüllerde, gerektiğinde kısmi fistülotomi ile fistül deliği boşaltılabilir. Ameliyatsız fistül tedavisi sayesinde hastalar, aynı gün içerisinde görüşülüp tedavi edilmekte ve sosyal hayatlarına hızla dönebilmekte!
• Son yıllarda anal fistüllerin tedavisinde yaygınlık kazanmış olan ameliyatsız lazer tedavisi, gaz ve dışkı kaçırma riskini en aza indirerek hasta memnuniyetini doruk noktasına taşıyor.