Anal Fistül Nedir? Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Fistul Nedir Fistul Nedir

Fistül, iç organlar arasında, genellikle iç organ ile cilt yüzeyi arasında oluşabilen bir yol oluşumudur. İsmi Latince tüp anlamına gelen “fistül” kelimesinden gelmektedir. Özellikle anal kanalda, bağırsak kısmında ve cilt dokusu üzerindeki koltuk ağzında (anüs) görülür. Tıbbi tanımı ve isimlendirmesi rektal fistül (perianal fistül) olarak adlandırılır.

Uzun yıllardır tanımlanmış olmasına rağmen fistül, hastaları ve bazen de hekimleri hayal kırıklığına uğratan bir hastalıktır. Bu nedenle proktoloji alanında yeterli deneyim ve teknik donanım gereklidir.

Anal fistül nedir?

Anal kanal, bağırsak sisteminin son kısmıdır. Rektum ve anüsü içerir. Bazen anal kanaldan anüs yakınındaki cilde anormal bir geçiş oluşur. Buna anal fistül denir. Anal fistüller anal kanaldan vajina veya idrar yolu gibi diğer organlara da oluşabilir.

Anal fistüle ne sebep olur?

Anal fistül çoğunlukla irin dolu bir enfeksiyon (apse) geliştirmiş bir anal bezden kaynaklanır. Crohn hastalığı gibi bazı durumlarda da fistül oluşabilir. Ya da kanser için radyasyon tedavisinden sonra meydana gelebilir. Anal kanalın yaralanması ve ameliyat da anal fistüllere neden olabilir.

Anal fistül için kimler risk altındadır?

Anal apse olması anal fistül olma riskinizi artırır. Alt sindirim sistemi veya anal bölgedeki bazı rahatsızlıklar da riskinizi artırabilir. Bunlar şunları içerir:

  • Kolit
  • Crohn hastalığı
  • Kronik ishal
  • Rektum kanseri için radyasyon tedavisi

Anal fistülün belirtileri nelerdir?

  • Anal apse ve anal fistül belirtileri benzer olabilir ve şunları içerebilir:
  • Anal bölge çevresinde ağrı ve şişlik
  • Ateş ve titreme
  • Yorgun ve hasta hissetmek
  • Anal açıklık çevresindeki deride kızarıklık, ağrı veya kaşıntı
  • Anal açıklığın yakınında irin drenajı

Anal fistül nasıl teşhis edilir?

Anal fistül gibi görünen belirtileriniz varsa, sağlık uzmanınız sizi kolon ve rektum hastalıkları uzmanına yönlendirebilir. Uzman doktor belirtileriniz ve sağlık geçmişiniz hakkında sorular soracaktır. Fiziksel muayeneniz sırasında doktor anal açıklığınızın yakınında bir fistül açıklığı olup olmadığına bakacaktır. Ağrılı olup olmadığını ve irin çıkıp çıkmadığını görmek için bölgeye bastırabilir. Bazen, doktorun size acı vermeden daha fazla bilgi alabilmesi için anestezi altında özel bir muayene yaptırmanız gerekebilir. Teşhise yardımcı olmak için farklı yöntemler kullanılabilir. Bunlar şunları içerir:

  • Fistül sondası. Uzun, ince bir sonda fistülün dış açıklığından geçirilir. Fistülün nereye açıldığını bulmak için özel bir boya enjekte edilebilir.
  • Anoskop. Bu, anal kanalınızın içine bakmak için kullanılan özel bir dürbündür.
  • Görüntüleme testleri. Bunlar, ses dalgalarını kullanarak anal bölgenin görüntüsünü oluşturan bir ultrason içerebilir. Ya da özel mıknatıslar ve bir bilgisayar kullanarak bölgenin görüntülerini oluşturan bir MRI içerebilir.

Anal Fistül Türleri Nelerdir?

Farklı anal fistül tipleri bulundukları yere göre sınıflandırılır. En yaygından en az yaygın olana doğru çeşitli tipler şunlardır:

  • İntersfinkterik fistül. Yol, iç ve dış sfinkter kasları arasındaki boşlukta başlar ve anal açıklığa çok yakın açılır.
  • Transfinkterik fistül. Yol, iç ve dış sfinkter kasları arasındaki boşlukta veya anüsün arkasındaki boşlukta başlar. Daha sonra dış sfinkteri geçer ve anal açıklığın üç veya beş santim dışına açılır. Bunlar, anüsün her iki tarafında dış açıklıklar olacak şekilde (at nalı fistülü olarak adlandırılır) vücudun etrafını U şeklinde sarabilir.
  • Suprasfinkterik fistül. Yol, iç ve dış sfinkter kasları arasındaki boşlukta başlar ve puborektal kasın üzerindeki bir noktaya kadar yukarı doğru döner, bu kası geçer, ardından puborektal ve levator ani kası arasında aşağı doğru uzanır ve anüsün bir veya iki inç dışına açılır.
  • Ekstrasfinkterik fistül. Kanal rektum veya sigmoid kolonda başlar ve aşağıya doğru uzanır, levator ani kasından geçer ve anüsün etrafında açılır. Bu fistüllere genellikle apandis apsesi, divertiküler apse veya Crohn hastalığı neden olur.

Anal fistül nasıl tedavi edilir?

Bir anal fistülünüz olduğunda, antibiyotikler tek başına onu tedavi etmeyecektir. Fistülü iyileştirmek için ameliyat olmanız gerekecektir. Cerrahi tedavi şunları içerir:

  • Fistülotomi. Bu prosedür fistülü içten dışa doğru iyileşmesini sağlayacak şekilde açar. Genellikle ayakta tedavi prosedürüdür. Bu, aynı gün eve gideceğiniz anlamına gelir.
  • Fistülün özel bir yapıştırıcı veya tıkaç ile doldurulması. Bu, fistülün iç açıklığını kapatan daha yeni bir tedavi türüdür. Doktor daha sonra fistül tünelini vücudunuzun zaman içinde emeceği bir malzeme ile doldurur.
  • Rekonstrüktif cerrahi veya aşamalı olarak yapılan ameliyat. Bu bazı durumlarda bir seçenek olabilir.
  • Seton yerleştirme. Bu prosedür fistüle yavaşça sıkılan bir sütür veya lastik bant (seton) yerleştirir. Fistülün setonun arkasında iyileşmesini sağlar. İdrar kaçırma riskini azaltır.
  • Ameliyatsız Lazerle Fistül Tedavisi. Ameliyatsız fistül tedavisinde proktoloji doktorlarımız sayesinde bir gün içinde muayene olabilir ve ardından tedavinizi gerçekleştirebilirsiniz. İşlem sırasında 5 ila 10 dakika gibi kısa bir sürede tedavi süreniz tamamlanır. Fistül tedavisinde lokal anestezi kullanılır. Bu sayede hasta narkozun yan etkilerinden korunmuş olur. Ameliyat sırasında cilt dokusu anal bölgeden tamamen çıkarılır. Ameliyatsız lazer tedavisi sırasında herhangi bir doku kaybı yaşanmaz. Tedavi sırasında ve sonrasında ağrı derecesi hissedilmeyecek kadar azdır. Böbrek, karaciğer, kalp hastalığı, şeker hastalığı, kanama bozuklukları gibi sistemik hastalığı olan kişilere uygulanabilir. İşlem sırasında dikiş veya kesi olmadığı için apse ve iltihap görünmez. Cerrahi operasyonlarda doku kaybı olur ve bu kayıp nedeniyle gaz ve dışkı kaçırma gibi sorunlar hastaların hayatını etkiler. Ameliyatsız yöntemlerde ise hasta böyle bir sorunla karşılaşmadığı için konforlu hayatına devam eder. Tedavi sonrasında hastaya herhangi bir kısıtlama getirilmez, işine ve sosyal hayatına geri dönebilir.

Anal fistüller Crohn hastalığı olan kişilerde çok yaygındır. Hem Crohn hastalığı hem de fistülü olanlarda ameliyattan önce genellikle tıbbi tedavi denenir.

Anal fistülün olası komplikasyonları nelerdir?

Anal fistülün komplikasyonları arasında tedaviden sonra geri dönen bir fistül yer alır. Bir başka komplikasyon da bağırsak hareketlerini kontrol edememektir (dışkı tutamama). Bu durum büyük olasılıkla anal sfinkter adı verilen anal açıklığın etrafındaki kasın bir kısmının çıkarılması durumunda ortaya çıkar.

Anal fistülle nasıl başa çıkabilirim?

Anal fistül tedavisinden sonra iyileşirken, doktorunuzun belirttiği şekilde ağrı kesici ilaç aldığınızdan emin olun. Tüm antibiyotiklerinizi bitirin. Önce doktorunuzla konuşmadan reçetesiz ilaç almayın.

Diğer önemli talimatlar şunları içerebilir:

  • Günde 3 veya 4 kez ılık bir banyoya girmek
  • İyileşme tamamlanana kadar anal bölgenizin üzerine bir ped takmak
  • Normal aktivitelere ancak cerrahınız dönebileceğinizi söylediğinde dönmek
  • Yüksek lifli beslenmek ve bol sıvı tüketmek
  • Gerektiğinde bir dışkı yumuşatıcı veya toplu müshil kullanmak

Doktorumu ne zaman aramalıyım? Anal fistül belirtileriniz varsa, özellikle de geçmişte anal apse geçirdiyseniz, doktorunuzu arayın. Apse veya fistül için tedavi gördüyseniz, aşağıdakilerden herhangi biri meydana gelirse hemen doktorunuzu arayın:

  • 38°C veya daha yüksek ateş veya doktorunuzun belirttiği ateş derecesi
  • Anal fistülün ağrı veya drenaj gibi semptomlarının geri dönmesi
  • Anüs veya rektum içinde veya yakınında artan ağrı, kızarıklık, şişme veya drenaj
  • Bağırsak hareketlerinizi kontrol etmekte zorlanma
  • Sert veya ağrılı dışkı veya bağırsak hareketlerinizi kontrol etmede sorun
  • Dışkıda mukus, irin veya kan (koyu veya parlak kırmızı)
  • Tedaviye yanıt vermeyen veya birkaç saat sonra geçmeyen karın ağrısı
  • Birkaç saat sonra geçmeyen göbek şişliği
  • Durmayan kusma

Sorun tekrarlarsa, bir kolon ve rektum cerrahına görünün. Bu, kolon, rektum ve anüs sorunlarının cerrahi ve cerrahi olmayan tedavisinde ileri eğitim almış bir hekimdir.

Anal fistül hakkında önemli noktalar

  • Anal fistül, anal kanaldan anüs yakınındaki cilde doğru oluşan anormal bir geçittir.
  • Belirtiler arasında ağrı, şişme veya anal açıklıktan irin akması yer alır.
  • Bu durum genellikle irin dolu bir enfeksiyon (apse) geliştirmiş bir anal bezden kaynaklanır.
  • Crohn hastalığı gibi belirli rahatsızlıklarda da ortaya çıkabilir. Anal kanalda yaralanma ve ameliyat da buna neden olabilir.
  • Antibiyotikler tek başına tedavi etmeyecektir. Fistülü iyileştirmek için ameliyat olmanız gerekecektir.

Fistül Tedavisi Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler

Doktorunuzu ziyaretinizden en iyi şekilde yararlanmanıza yardımcı olacak ipuçları:

  • Ziyaretinizin nedenini ve ne olmasını istediğinizi bilin.
  • Ziyaretinizden önce cevaplanmasını istediğiniz soruları yazın.
  • Soru sormanıza ve sağlık uzmanınızın size söylediklerini hatırlamanıza yardımcı olması için yanınızda birini getirin.
  • Ziyaret sırasında, yeni bir teşhisin adını ve yeni ilaçları, tedavileri veya testleri not edin. Ayrıca doktorunuzun size verdiği yeni talimatları da not edin.
  • Yeni bir ilacın veya tedavinin neden reçete edildiğini ve size nasıl yardımcı olacağını bilin. Yan etkilerinin ne olduğunu da bilin.
  • Durumunuzun başka yollarla tedavi edilip edilemeyeceğini sorun.
  • Bir testin veya prosedürün neden önerildiğini ve sonuçların ne anlama gelebileceğini bilin.
  • İlacı almazsanız veya testi ya da prosedürü yaptırmazsanız ne bekleyeceğinizi bilin.
  • Takip randevunuz varsa, bu ziyaretin tarihini, saatini ve amacını not edin.
  • Sorularınız olursa doktorunuzla nasıl iletişime geçebileceğinizi bilin.

     

    Biz Sizi Arayalım

    Tedavilerimiz hakkında detaylı bilgi için adınızı ve telefon numaranızı bırakabilirsiniz.