Makatta Fistül Nasıl Olur? İyileşme Süreci Nasıl Geçer?

Makatta Fistül Nasıl Olur? İyileşme Süreci Nasıl Geçer?

Fistül Nedir?

Fistül, iki doku ya da iki organ arasında olmaması gereken ve istenmeyen bir bağlantı yolunun oluşum göstermesine denilmektedir. Fistüllerin oluşma nedenleri genellikle bölgede oluşan iltihabın vücut tarafından doğal yollarla atılamaması sonucunda meydana gelen “tünel” ya da “kanal” olarak tabir edilen fistül yolları ile vücuttan dışarıya atılmaya çalışılmasıdır.

 

Fistül Nedir? Perianal Fistül Neden Olur? Bilgi Almak İçin Tıklayın.

 

Makatta (Anal) Fistül Nedir?

Makatta fistül, en kabaca tarifi ile bağırsak ve cilt dokusu arasındaki bölgede meydana gelen yine iltihap enfeksiyonun vücut tarafından dışarıya atılmaya çalışılması şeklinde yapılabilir. Makat bölgesinde konumlanan fistüllerin yerleştikleri konumlara göre sınıflara ayrıldığı da bilinmektedir. Bu fistül çeşitleri görülme sıklıklarına göre sayılacak olursa en sık; intersfinkterik fistül, transsfinkterik fistül, suprasfinkterik fistül, ekstrasfinkterik fistül ve atnalı fistül olarak tanımlanabilir.

 

Fistül Çeşitleri Hakkında Daha Fazla Bilgi Almak İçin Tıklayın.

 

Makatta Fistül Nasıl Olur?

Makatta fistülün nasıl oluştuğundan bahsetmeden evvel bölgede bulunan kaslardan ve o kasların öneminden bahsedilmesi de gerekmektedir. Öyle ki makat bölgesinde bulunan bu kaslar “anal fistül” nedeniyle gerçekleşecek tedavi sonrası zarar görme riskini de taşıyabiliyorlar. Bu sebeple de anal fistül rahatsızlığına sahip hastanın tedavi şeklini ve uzman proktoloji doktorunu iyi belirlemesi büyük önem taşımaktadır.

Anal bölgenin çevresinde iki adet kas tabakası yer almaktadır. Bu kas tabakaları, iç ve dış olarak isimlendirilmiştir. Çizgili ya da istemli denilen kas liflerinden oluşan dış kas tabakası (eksternal anal sfinkter) dışkıyı tutma özelliğine sahip bu kas liflerinden ibarettir. İç kas tabakası (internal anal sfinkter) düz ya da istemsiz denilen kas liflerinden meydana gelmektedir ve bunlar kişi tarafından kontrol edilebilir kaslar değildir. İki kasın da (iç ve dış) ortak özelliği, kişinin gaz ve dışkı ihtiyacını tutmaya yardımcı olma görevini üstlenmektir.

Makat kanalı ile derinin birleştiği noktaya açılan ve “anal kripta” olarak isimlendirilen kıl ve ter bezleri bulunmaktadır.  Makat bölgesinde dışkılama işlemini kolaylaştırma görevini üstlenen bu kıl ve ter bezlerinin iltihaplanması (anal kriptit) sonucunda yukarıda da bahsedilmiş olan, bağırsak ve cilt arasında oluşum gösteren ve olmaması gereken bir bağlantı yolu ya da tünelin meydana gelmesi kaçınılmaz olabilmektedir. Makat fistülü rahatsızlığının oluşmasına neredeyse %80 oranında sebebiyet veren, bu durum olarak öne çıkmaktadır. Lakin anal kriptit oluşumunu, başlı başına tek neden olarak sunulması da doğru değildir.

Makatta fistül oluşumuna neden olan ve sıklıkla öne çıkan bir başka sebep ise genellikle kişinin kabız ya da ishal olma durumları içerisinde kalarak yaşadığı dışkılama problemlerinin ortaya çıkardığı bir sonuç olabilmektedir. Öyle ki dışkılama problemleri ile baş başa kalan makat bölgesi, uzun süre bu sorunla uğraş vermek durumunda kaldığında bir takım hastalıkların oluşmasının önüne ne yazık ki geçemiyor. Özellikle uzun süreyle devam eden bu etkenler neticesiyle makat bölgesinde gerçekleşmesi çok mümkün olabilen anal fissür (makat çatlağı) rahatsızlığı yine kronik bir şekilde kişide devam ettiğinde, yani hastalık uzun süreli devam ettiğinde, kişide anal fistül (makat fistülü) oluşumu gözlemlenebilir. Çünkü anal fissür rahatsızlığı, yani makatta çatlak oluşumu bölgenin, dışkı geçişleri sebebiyle sürekli temiz olamayan yapısından kaynaklı olarak iltihaplanmaya ve dolayısıyla da apse oluşumunun gerçekleşmesine çok müsait bir yapı haline gelebilir.

Makat bölgesinde meydana gelen herhangi bir enfeksiyon (parazit, mantar, virüs vb.) yine anal fistül (makat fistülü) rahatsızlığının kişide gelişmesine imkan verebilmektedir. Ayrıca crohn, ülseratif kolit gibi hastalıklarla birlikte kişide bulunan iltihabi bağırsak hastalıklarının varlığı da anal fistül rahatsızlığının kişide nasıl oluştuğu konusunun hakkında bilgi verebilmektedir.

Kişide meydana gelen makat fistülü çoğunlukla hastanın, makatta şişlik hissetmesi ile birlikte bölgeden sarı renkli, kötü kokulu nadiren de içinde kan barındıran akıntıların gelmesi ile şüpheye düşmeye başladığı bir rahatsızlıktır. Akıntı nedeniyle makat bölgesinin de tahriş olması kaçınılmaz olabilmektedir. Tabi bunların arasında hastayı en çok sıkıntıya sokabilen şikâyet arasında, hastaların dışkı işleminde ya da gaz çıkartma sırasında ağrı ya da acı duyumsamaları olarak nitelendirilebilir. Bölgede var olan iltihap sebebi ile hasta; yüksek ateş, halsizlik, bulantı ya da kusma gibi sağlık problemleri ile karşılaşabilir.

Anal Fistül İyileşme Süreci Nasıl Geçer?

Anal fistül rahatsızlığı hakkında öncelikle bilinmesi gereken en önemli şeylerden biri, makatta bulunan fistül oluşumunun kendi kendine geçmesinin mümkün olmayacağıdır. Öyle ki, kendi kendine geçemeyen bu rahatsızlık, ilaç tedavisi ile de kesin sonuç veremeyebilir. Ayrıca, anal fistül tedavisinde kullanılan yöntemler de hasta için iyileşme sürecinde büyük önem tarz etmektedir. Çünkü özellikle tedavinin klasik cerrahi ameliyatlı işlemlerle gerçekleşmesi hastanın hem hastaneden çıkış süresini, hem sosyal hayata dönüş süresini hem de iyileşme süresini ciddi anlamda etkileyebilmektedir. Bu sebeple artık günümüzde çoğu proktoloji uzmanı var olan ameliyatsız lazer yöntemleri ile hastalarını tedavi etmeye yönelim göstermişlerdir.

Gerçekleşen anal fistül tedavisi sonrası, hastaların belki de en üst seviyede dikkat etmeleri gereken konu hijyen olabilir. Makat bölgesinde gerçekleşen işlem sonrası bölgenin herhangi bir negatif durumla yeniden karşılaşmaması adına kişinin gördüğü tedavi sonrası kişisel temizliğine ekstra dikkat etmesi zaruri bir durumu ortaya koyabilmektedir. Bununla birlikte, anal fistül tedavi sonrası iyileşme sürecindeki hastaların, dışkılama işlemi sonrasında tuvalet kâğıdını kullanmaları pek önerilmemektedir. Bunun nedeni tuvalet kâğıdının yapısal durumundan kaynaklı olarak, makat bölgesinde tahrişe yol açabilmesidir.

Anal fistül tedavisi sonrası iyileşme sürecindeki hastaların, doktorunun da önerdiği gibi günde yaklaşık 3-4 kez yapacağı oturma banyoları, makat bölgesi sağlığının işlemden sonra hızlıca eski haline dönebilmesi adına oldukça gerekli görülmektedir. Bununla birlikte iyileşme sürecinde hastalar, bu süreci en sağlıklı ve hızlı bir şekilde atlatmak için doktor kontrollerini de aksatmamalıdırlar. Bu kontrollerle birlikte hastalar, iyileşme süreçlerine katkıda bulunacak ilaç tedavilerini de doz aşımı ya da doz noksanlığı olmadan kullanmaya devam etmelidirler. Özellikle bu süreçte anal fistül tedavisi sonrası hastalar, kullandıkları ağrı kesicilerin dozunu arttırmak gibi bir hataya düşebilmektedirler. Lakin ağrı kesicileri, doktorun belirlediği dozun üstünde almak anal fistül tedavisinden sonra hastaların kabızlık gibi asla olmaması gereken ve hiç istenmeyen bir sorunla karşılaşmalarına yol açabilmektedir. Keza, hastaların hissettikleri ağrı süreci çoğunlukla yaklaşık 1 hafta olmakla birlikte ve bu durum hem hastaya hem de hastanın hangi yöntemle tedavi olduğuna göre de değişiklik gösterebilmektedir.

Anal fistül tedavi sonrası ameliyatsız lazerle gerçekleşen operasyonlarda iyileşme süreci genellikle oldukça hızlı bir şekilde nihayete ermektedir. Öyle ki hastalar aynı gün içerisinde tedavilerini olup günlük yaşantılarına geri dönebilmektedir.

Anal fistül hastalarının iyileşme sürecinde oturma banyosunun yanı sıra hastalara “deniz suyu” da sıklıkla tavsiye edilmektedir. Deniz suyunun yaralara ve zedelenmiş dokulara iyi gelmesi sebebiyle iyileşme sürecindeki hastalara uzmanlar tarafından sıkça önerilmektedir.

Hastaların son olarak iyileşme sürecinde beslenme şekillerine de özen göstermesi son derece önem taşımaktadır.

 

Fistül Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Hakkında Bilgi Almak İçin Tıklayın.

Randevu ve Bilgi İçin 7/24 Çağrı Merkezimizi Arayın 444 8 623