Fistül Nedir?

Fistül Nedir?

Fistül makat ve cilt dokusu arasında oluşan ve tünele benzeyen iltihaplı kanaldır. Makat bölgesinin iç kısmında bulunan bezlerin salgıladığı sıvı sayesinde gaita (dışkı) kolay bir şekilde dışarı atılmaktadır. Bu bezlere iç ve dış kaslar da eşlik eder. Bu kasların görevi gaz ve dışkıyı tutmayı sağlamaktır. Sert bir dışkı sonucunda makat bezlerinde ufak yırtılmalarla yara meydana gelir. Bunun sonrasında anal bölgede şişlik ve apse oluşur. Apse zamanla kızarıklık, şiddetli ağrı, yüksek ateş ve halsizlik gibi şikâyetlere neden olur. 

 

Makat apsesinin oluşumu ise makat kanalında yer alan dişli çizgi açılan ve dışkının çıkmasını kolaylaştırmaya yarayan 4-10 adet salgı bezinin iltihaplanmasına anal kriptit adı verilir. Bu iltihabın ilerlemesi ve bir boşluğa birikmesi ile makat apsesi oluşabilir. Makat apselerinin de (anal apse, perianal apse, anorektal apse) % 40-50’si makat fistülüne dönüşür. Oluşan apseler zamanla fistüle dönüşür. 

 
Fistül makat bölgesindeki apsenin patlamasıyla oluşur. Öncelikle anal bölgede apse benzeri bir iltihap meydana gelir. Bağırsak hastalıkları yüzünden makat bölgesinde oluşan apsenin patlamasıyla bir delik meydana gelir.  Bu delik zamanla cilde doğru ilerleyerek bir çift çıkışlı bir tünele dönüşür. Fistül ise bağırsağın dışarıya, cilde ya da sindirim sisteminin başka bir organına doğru açılan kanaldır. Aynı zamanda bu deliklerden iltihaplı akıntı akmaya başlar.  Akıntının sürekli olması da hastayı rahatsız etmektedir. Fistül kendiliğinden düzelen bir rahatsızlık değildir. Fistülün mutlaka tedavi edilmesi gerekir aksi taksirde çok daha ciddi sorunlara neden olmaktadır. Fistül’ün oluşturduğu tüneller-kanallar bir veya birden fazla olabilir.  Anal fistül, perianal fistül, anorektal fistül olarak da adlandırılır. Anal fistüller makat kasları arasında var olan boşluklar sayesinde anormal bir yapı oluştururlar. Bu yapı bazen düz bazen de karmaşık olmaktadır. Fistülün halk arasında anılan isimleriyle üç çeşidi vardır ve şu şekildedir:
 

Fistül Çeşitleri 

 
  • Basit Fistül: İç ve dış delikleri makata en yakın olan fistüldür. Dış delik dışarıdan çıplak gözle açıkça görülebilir. Doğru tedavi ile birlikte hastanın en kolay iyileştiği evredir.

  • Komplike Fistül: Bu fistül çeşidinde iç ağız makat bölgesinin fazla içerisinde kalmıştır ya da bağırsaktadır. Ameliyatlı bir tedavi gerçekleştirilirse eğer bu kasların zarar görme ihtimali yüksektir. Doğru tedavi uygulanmadığı takdirde hasta gaz ve dışkı kaçırabilir. Mr (emar) ile teşhis konulmalıdır.

  • At Nalı Fistülü: Tıpkı bir at nalı gibi 'U' şeklinde olan bu fistülün iki ağızı da birbirine bakacak şekilde oluşur. U harfinin iki ucunda gibidirler. Bu evrede hastanın gündelik hayatı aksar. Oldukça ağrılı bir süreçtir. Tekrar etme olasılığı yüksek olan bir evredir.

 
 
Anal Fistüllerin yaklaşık %90'nı basit fistüllerden oluşmaktadır. İhmal edilen fistüller zamanla ilerleyerek komplike fistüllere dönüşebilir. Komplike fistüllerde tedavi süreci uzun ve sıkıntılı olabilir.
 

Anal fistül, iltihaplı bir rahatsızlıktır. Fistüller genelde iltihabi hastalık sonucu veya mide ile bağırsaklar arasında, kalın bağırsaklar ile idrar torbası arasında oluşabilir. Mesane ile uterus arasında oluşan fistüle ise idrar yolu fistülü adı verilir. Anal fistüller ise daha cilt dokusu ile anal kanal arasında olmaktadır.

 
Fistül genellikle crohn veya kolit gibi iltihaplı hastalıkları olan kişilerde, anal yolla cinsel ilişkide bulunanlarda veya bağırsaklarında problem olan kişilerde görülmektedir.
Kişi anal fistül rahatsızlığına yakalandığını anal bölgesinde gözlemlediği renk değişimlerinden fark etmeye başlar. Fistül'ün dış taraftaki deliği gözle görülebilir haldedir. Kişi aynı zamanda makat bölgesinde veya çevresinde şişlik ve yoğun ağrı hissetmeye başlar. Bu ağrıya yoğun, iltihaplı akıntı eşlik eder. Bu akıntının rengi sarımsı ve kokusu yoğundur. Aynı zamanda dışkıda kan da gözlemlenmiştir.
 

Fistül Tedavisinde 

 
Fistül tedavisindeki en kritik nokta doğru tedaviyi bulmaktır. Bu da ancak doğru teşhis ve tanı ile mümkündür. Fistül'ün tanısı eğer ileri seviyede değilse ek bir tetkik gerektirmeden uzman bir doktorun tek muayenesiyle anlaşılabilir. İleri seviye olmayan bir fistülün dış deliğinden iç deliğini bulmak kolaydır. İyileşme oranı en yüksek fistül evresidir. İleri seviyede bir fistül evresinde ise MR (emar) çektirilmesi gerekir. Bu sayede fistülün oluşturduğu kanal yolu ve başka bir kanal olup olmadığı anlaşılır.  İleri seviye fistüllerin tekrarlama oranı yüksektir. 
 
Fistül tedavisinde birçok yöntem vardır. İleri seviye durumlarda ameliyat gibi çözüm önerileri sunulmaktadır. Ameliyat ile tedavi sürecinden korkan hastalar için farklı tedavi şekilleri de mevcuttur. Ağrısız, pansuman ve dikiş gerektirmeyen ameliyatsız lazer tedavisi hakkında bilgi almak için tıklayınız
 
 
Randevu ve Bilgi İçin 7/24 Çağrı Merkezimizi Arayın 444 8 623