Makat Sarkması - Rektal Prolapsus Tedavisi

makat sarkması rektal prolapsus

Rektal prolapsus (makat sarkması) nedir?

Kalın bağırsağın makata yakın olan son bölümü yani rektum'un makattan dışarı sarkması veya makat kanalına doğru fıtıklaşmasına ''rektal prolapsus'' adı verilir. Makat etrafında yer alan dışkı tutma kaslarının (sfinkterler) zayıflaması sonucunda dışkı veya mukus adı verilen sümüksü sıvının gelmesi söz konusu olabilir. Her iki cinste de olabilmekle birlikte kadınlarda erkeklere oranla 6 kat daha sık görülür veya hastaların % 80'i kadındır. Çok sayıda doğum yapan kadınların yaklaşık % 50'sinde leğen (çatı, pelvis) kemiği içindeki organlarda genel sarkma görülür ve bu duruma "pelvik organ prolapsus'u" adı verilir. Burada sarkan organlar ise; mesane (sidik torbası), hazne (vajina) ve makattır. Olsen ve ark. çalışmasında ise kadınlarda yaşam süresince pelvik organ prolapsus'u gelişme riskinin % 12-20 arasında olduğu saptanmıştır. Çocuklarda ise sıklıkla dört yaşta (en sık ilk yaşta) görülür ve erişkinlerde 50 yaştan sonra sık olarak görülür. Moschcowitz ilk olarak 1912 yılında rektal prolapsus sorununu tanımlamıştır.

Rektal Makat sarkması (rektal prolapsus) neden olur?

  • Kronik kabızlık: hastaların % 50-75'inde kabızlık mevcuttur.
  • Çok sayıda doğum yapma: % 50'ye yakın makat sarkması görülmektedir.
  • Aşırı ishal: hastaların % 15'inde mevcuttur.
  • Parazit ve basilli dizanteri enfeksiyonları sonrasında
  • Hirschsprung hastalığı
  • Kistik fibroz
  • Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ve aşırı öksürme
  • Yaşam boyu alışkanlık haline gelen uzun süreli ıkınma alışkanlığı: hastaların en az % 50'sinde mevcuttur.
  • Dışkı gevşetici (laksatif) ilaçların aşırı kullanımı
  • Doğumlardan sonra
  • Yaşla birlikte bağların ve dışkı tutma kasının gevşemesi
  • Çatı kemiği tabanının bozukluğu (pelvik taban disfonksiyonu) durumunda idrar kaçırma (üriner inkontinens)
  • Rektal polipler ile
  • Omurilik yaralanmaları sonrasında
  • Bazı nörolojik hastalıklar
  • Kalıtımsal: nadiren görülür

Makat sarkması (rektal prolapsus) belirtileri nelerdir?

  • Kabızlık: sıklıkla daha genç hastalarda görülür. Hastalarda % 50-70 oranında kabızlık görülür.
  • Dışkının tam boşalmaması: dışkının tam bitmeme hissi oluşur ve bu hastayı çok rahatsız eden ve tekrar tekrar tuvalete gitmesine neden olan bir durumdur.
  • Sürekli ıkınma hissi (tenesmus): sarkma nedeniyle hasta sürekli dışkısı gelmiş gibi bir hisse kapılır ve bu durum psikolojik olarak her girdiği mekanda yakında tuvalet arama ve sonucunda toplu yerlerden kaçınma hissine yol açar.
  • Gaz ve dışkı kaçırma: Hastaların % 40-80'inde mevcuttur, bu durum gaz ve dışkı inkontinensi (fekal inkontinens) olarakta adlandırılır. Sıklıkla daha ileri yaştaki hastalarda görülür. Sarkmaya bağlı bağırsak genişlemesi, pudendal sinir bozukluğu (nöropati), rektoanal önleyeci (inhibitör) refleksin sürekli olarak uyarılması, gaz ve dışkı kaçırmaya neden olur. Ancak, burada gaz ve dışkı kaçırmaya asıl neden olan gaz ve dışkı tutma kaslarının (anal sfinkter) bağırsağın sürekli olarak dışarıya sarkması nedeniyle aşırı gerilmeye maruz kalması ve bunun sonucunda da zarar görmesi nedeniyledir.
  • Dışkılama güçlüğü: olguların % 50'sinde görülür.
  • Tıkayıcı tipte dışkılama (obstrüktif defekasyon)
  • Makat sarkması varlığında makat kasının istirahat basınçları azalır ve rektumda genişleme olur.
Randevu ve Bilgi İçin 7/24 Çağrı Merkezimizi Arayın 444 8 623